Jak wynika z informacji rzecznika Metropolii Łukasza Zycha, projekty przewidują wspólny przetarg z zamówieniem podstawowym 32 elektrycznych zespołów trakcyjnych: 16 dla GZM i 16 dla województwa. Założono prawo opcji zakupu dodatkowych 20 pociągów – po 10 dla każdej ze stron.

Wspólne zamówienie ma oznaczać większą skalę inwestycji, ale też szansę na uzyskanie lepszych warunków cenowych i zainteresowanie przetargiem większej liczby producentów taboru kolejowego.

Jak wyjaśnił cytowany przez Zycha przewodniczący zarządu GZM Kazimierz Karolczak, celem pierwszej próby zakupu pociągów przez Metropolię w jej ośmioletniej historii jest budowa Metrokolei, będącej jednym z kluczowych projektów tej organizacji.

„Chcemy stworzyć nowoczesny, niezawodny i dostępny system kolei, który stanie się realną alternatywą dla samochodu i spoiwem transportowym całej Metropolii. Nowy tabor to fundament tej zmiany – bez niego nie da się mówić o częstych, komfortowych i punktualnych połączeniach” – uściślił Karolczak.

Zgodnie z założeniami pierwsze pociągi dla GZM mogłyby trafić do regionu w II kwartale 2029 r. Całość nowego taboru miałaby wyjechać na tory w grudniu 2029 r., wraz z wejściem w życie nowego rozkładu jazdy.

Warunkiem realizacji zamówienia podstawowego jest uzyskanie dofinansowania w konkursie Centrum Unijnych Projektów Transportowych. Wyniki naboru, zgodnie z harmonogramem, powinny zostać ogłoszone w drugiej połowie 2026 r.

Warunkiem ubiegania się o środki na zakup taboru jest publikacja ogłoszenia o zamiarze przeprowadzenia postępowania na świadczenie usług w przewozach pasażerskich w transporcie kolejowym na obszarze GZM.

Zgodnie z opublikowanym już ogłoszeniem, w lutym 2027 r. zostanie ogłoszone zamówienie publiczne na operatora, który będzie obsługiwał Metrokolej od 2029 r.; publikacja informacji rok wcześniej jest wymagana dla konkurencyjności i transparentności oraz umożliwienia operatorom przygotowania do udziału w przetargu.

Jeżeli GZM zakupi własne pociągi, operator otrzyma je w ramach bezpłatnego użyczenia i będzie odpowiedzialny za ich obsługę - m.in. zapewniając maszynistów i niezbędny personel.

Zamawiane pojazdy, prócz kryteriów związanych m.in. z funkcjonalnością i komfortem, będą miały system zliczania pasażerów. W pociągach GZM zostaną zainstalowane kasowniki systemu Transport GZM, co ułatwi integrację kolei z pozostałymi środkami transportu publicznego w Metropolii.

Organizacja transportu publicznego jest zadaniem własnym miast i gmin, w obrębie GZM przekazanym przez samorządy członkowskie zrzeszającej je GZM. Utrzymywane jest głównie ze składki zmiennej, opłacanej co roku proporcjonalnie przez gminy, a także z wpływów z biletów.

Metropolia organizuje komunikację miejską poprzez swoją jednostkę budżetową - Zarząd Transportu Metropolitalnego (ZTM). Komunikacja miejska na tym terenie nosi nazwę Transport GZM.

Stworzona przez ZTM sieć Transport GZM należy do największych w Europie sieci publicznego transportu miejskiego. Na ulicach 41 miast i gmin GZM oraz kilkunastu z nią sąsiadujących w jej barwach w dni robocze kursuje ok. 1,9 tys. autobusów, tramwajów i trolejbusów.

Częścią Transportu GZM jest Metrorower - największy w Polsce i trzeci w Europie system miejskich wypożyczalni rowerów, oferujący w sezonie 7 tys. pojazdów.

Metropolia od początku działania pracuje nad uruchomieniem Metrokolei, m.in. przygotowując kolejne związane z tym dokumenty i opracowania. GZM stara się też o uzupełnienie obecnego systemu o transport kolejowy, m.in. poprzez finansowanie dodatkowych połączeń kolejowych i postępującą integrację taryfową z koleją.

Docelowo, po zakończeniu trwających i przygotowywanych kolejowych inwestycji infrastrukturalnych, Metrokolej ma być osią poruszania się po GZM.

Obecnym głównym regionalnym operatorem kolejowym na terenie woj. śląskiego jest spółka Koleje Śląskie, należąca do samorządu województwa. Do początku ub. roku jej tabor liczył ok. 65 pociągów.

We wtorek urząd marszałkowski poinformował o skorzystaniu z kolejnego prawa opcji do zamówienia nowych pojazdów w sądeckim Newagu. Dzięki temu ogółem Koleje Śląskie i samorząd województwa przy wsparciu funduszy unijnych zamówiły 35 nowe pociągi - z terminem rozpoczętych już w ub. roku dostaw do końca 2027 r.

Zgodnie z wcześniejszymi informacjami KŚ w swojej strategii taborowej zakładają zapotrzebowanie do 2030 r. na co najmniej 100 pociągów. Wzięły przy tym pod uwagę m.in. plany zakupu przez GZM kilkunastu kolejnych składów pod kątem tworzenia oferty Kolei Metropolitalnej.(PAP)

mtb/ pad/