Dyrektor Muzeum Archeologicznego dr hab. Jacek Górski poinformował podczas czwartkowego podsumowania pierwszego etap prac, że prace budowlane związane z adaptacją zabytkowej siedziby placówki, mieszczącej się przy ul. Poselskiej i Senackiej w ścisłym centrum Krakowa, trwają od 2024 roku.

Muzeum Archeologiczne zakończyło pierwszy etap adaptacji swojej zabytkowej siedziby mieszczącej się w dawnym kompleksie klasztornym, a następnie więziennym w Krakowie. Otarcie nowych wystaw planowane jest w 2028 r. Przy okazji prac dokonano odkryć archeologicznych, które będą wyeksponowane.

Kompleksowy remont konserwatorski i modernizacja Muzeum Archeologicznego w Krakowie ma na celu powiększenie powierzchni wystawienniczych i pełne dostosowanie placówki do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Projekt obejmuje m.in. przebudowę istniejących schodów wejściowych oraz ruchu zwiedzających w budynku, modernizację pomieszczeń magazynowych, zaadaptowanie do celów użytkowych dawnych lochów. Prace konserwatorskie objęły też część północnej elewacji od strony ul. Poselskiej.

W odnowionym budynku ma powstać 12 nowych wystaw stałych w atrakcyjnych aranżacjach. Zrewitalizowany zostanie również renesansowy ogród i wirydarz. Wszystkie prace mają zakończyć się w 2028 roku.

- Za te dwa-trzy lata muzeum zostanie de facto zmienione bardzo radykalnie - zapowiedział dyrektor. Według niego oprócz 12 nowych wystaw stałych prezentujących w atrakcyjnych poznawczo i wizualnie aranżacjach jedną z największych kolekcji archeologicznych w naszej części Europy, zwiedzającym zostanie udostępnione nowe wejście i klatka schodowa, zadaszony tzw. dziedziniec straceń z reliktami murów średniowiecznych i krypt barokowego kościoła karmelitów oraz muzealny ogród.

Według dyrektora w ramach pierwszego etapu kończą się prace budowlane, a następnie placówka ogłosi przetarg na urządzenie 12 ekspozycji stałych, w tym wystawy prezentującej największy w Polsce zbiór egipski.

- To lokomotywa, która zawsze przyciąga zwiedzających do naszego muzeum, bo mumie egipskie przyciągały i budziły ciekawość od czasów najdawniejszych - wskazał dyrektor.

Po remoncie muzeum będzie mogło prezentować najcenniejsze, dotąd niepokazywane szerokiej publiczności zbiory archeologiczne. W jego kolekcji są unikatowe eksponaty z obszaru środkowej Europy, Egiptu, Peru, RPA, Brazylii, USA, Rosji, Grecji i Włoch, które zostaną wyeksponowane w nowych przestrzeniach, a pracownicy będą mogli prowadzić szeroką działalność społeczno-edukacyjną.

Dyrektor przypomniał, że inwestycja w marcu br. otrzymała dofinansowanie w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) 2021-2027 w wysokości 40,3 mln zł. Środki te - wskazał Górski - pozwolą na m.in. przyspieszenie prac remontowych, dopracowanie i odnowienie oferty wystawienniczej oraz zakup nowego wyposażenia dla pracowników.

Wartość całego zadania to blisko 70 mln zł. Ponad 12,8 mln zł przekazał na ten cel Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego, któremu podlega Muzeum Archeologiczne, a prawie 6,5 mln zł - Społeczny Komitet Odnowy Zabytków Krakowa.

- To są olbrzymie pieniądze, dzięki którym zmienimy radykalnie wizerunek i wygląd muzeum - ocenił Górski.

Według niego jednym z efektów prac budowlanych prowadzonych w miejscu, gdzie w XVII i XVIII wieku działał kościół św. Michała i klasztor karmelitów bosych, a następnie, do połowy XX wieku, funkcjonowało więzienie św. Michała, jest szereg odkryć archeologicznych, które zostaną specjalnie wyeksponowane i udostępnione zwiedzającym.

Bogumił Pilarski, kustosz działu Dział Archeologii Średniowiecza i Czasów Nowożytnych poinformował podczas czwartkowego spotkania, że badania archeologiczne objęły wszystkie miejsca, gdzie prowadzono prace budowlane, a rozpoczęto je od tzw. dziedzińca straceń. Odkryto tam relikty krypt karmelitów z kilkoma dobrze zachowanymi pochówkami. Zostały one zabezpieczone i są przechowywane w muzeum.

Odkryć dokonano także w pobliżu muru ciągnącego się wzdłuż ul. Poselskiej - przed wejściem do budynku muzeum archeolodzy znaleźli pozostałości średniowiecznej baszty Legackiej, która była częścią zabudowań obronnych miasta. Natomiast w okolicy wejścia do ogrodu odkopano fragmenty kanału odwadniającego z XIX wieku.

Jak poinformowali przedstawiciele placówki, odkrycia wpłynęły na plan przebudowy gmachu muzeum. Według aktualnego projektu wejście będzie prowadziło m.in. przez nowo odkryte krypty, tak, aby zwiedzający mogli zobaczyć wyniki prac archeologicznych. Przy baszcie Legackiej powstanie przeszklony pawilon.

Muzeum Archeologiczne w Krakowie jest najstarszym polskim muzeum archeologicznym. Utworzono je 18 lutego 1850 roku, jako Muzeum Starożytności, z inicjatywy intelektualistów krakowskich skupionych w Towarzystwie Naukowym Krakowskim.

W 1857 roku zorganizowano w Krakowie pierwszą Wystawę Starożytności (w Pałacu Lubomirskich przy ul. św. Jana 17), na której pokazano "zabytki przeszłości" ofiarowane przez Polaków, a wśród nich odkryty w Zbruczu posąg "Światowida", będący do dziś symbolem muzeum.

Przez kilkadziesiąt lat muzeum funkcjonowało jako agenda, kolejno: TNK, Akademii Umiejętności, Polskiej Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Nauk. W roku 1955 muzeum stało się samodzielną jednostką.

Do lat pięćdziesiątych XX w. Muzeum Archeologiczne w Krakowie nie posiadało odrębnej siedziby. W początkowym okresie, ówczesne Muzeum Starożytności Krajowych, mieściło się w Bibliotece Jagiellońskiej przy ul. św. Anny 8. W roku 1864 zostało przeniesione, wraz z innymi agendami Towarzystwa Naukowego Krakowskiego do jego nowo wybudowanego gmachu przy ul. Sławkowskiej 17, w którym funkcjonowało ponad 100 lat. W roku 1954 władze Krakowa przekazały na potrzeby placówki kompleks powięziennych budynków przy ul. Poselskiej i Senackiej (wzniesiony w XVII w. zespół klasztorny karmelitów bosych w roku 1797 przekształcony w więzienie i siedzibę sądu). (PAP)

rgr/ dki/