Budżet 4,3-milionowego woj. śląskiego jest jednym z największych budżetów wojewódzkich w Polsce.

Sejmik woj. śląskiego przyjął w poniedziałek budżet regionu na 2026 r. i wieloletnią prognozę do 2037 r. Planowane wydatki to 4,4 mld zł, a dochody blisko 3,9 mld zł. Największe inwestycje, 790 mln zł, mają dotyczyć dróg wojewódzkich. Deficyt oszacowano na 523 mln zł.

W przyszłym roku dochody śląskiego samorządu mają wynieść 3,879 mld zł (o 0,21 proc. więcej, niż w tym roku, wobec planu po zmianach na 30 września br.), w tym wpływy z podatku dochodowego od osób prawnych 1,266 mld zł, a z podatku dochodowego od osób fizycznych 917,6 mln zł. Środki unijne (poza KPO) mają zapewnić 441,8 mln zł, a inne środki ze źródeł pozabudżetowych - m.in. rządowe programy dotacyjne blisko - 120 mln zł, a KPO - 115 mln zł.

Subwencja ogólna dla woj. śląskiego na 2026 r. ma wynieść 136 mln zł. Dotacje celowe na zadania własne to ogółem 443,5 mln zł, w tym z budżetu państwa do zadań realizowanych ze środków unijnych 371,8 mln zł i z porozumień między samorządami - 68,3 mln zł.

Wydatki zaplanowano na 4,402 mld zł, w tym majątkowe 1,812 mld zł i bieżące 2,590 mld zł. Deficyt jest planowany na 523,4 mln zł. Woj. śląskie planuje finansowanie deficytu przychodami 597,2 mln zł m.in. z kredytu w wysokości 488,5 mln zł (w tym na inwestycje na drogach wojewódzkich 345,1 mln zł) oraz wolnych środków 102 mln zł.

Budżet zawiera rozchód, czyli spłatę zaciągniętych zobowiązań - w wysokości 73,8 mln zł. Łączny limit zobowiązań kredytowych na 2026 r. ma wynosić 488,5 mln zł.

W ujęciu poszczególnych działów budżetu na 2025 r. największe nakłady mają trafić na: transport i łączność (1,792 mld zł), kulturę i ochronę dziedzictwa narodowego (362,2 mln zł), oświatę i wychowanie (288,3 mln zł), ochronę zdrowia (265,7 mln zł) i kulturę fizyczną (123,8 mln zł).

Administracja publiczna ma pochłonąć 528,7 mln zł, w tym funkcjonowanie urzędu marszałkowskiego - 394,4 mln zł. Na promocję urząd zamierza wydać 17,7 mln zł.

Na krajowe pasażerskie przewozy kolejowe przeznaczono 872,2 mln zł - w tym zakupy nowego taboru - 442,8 mln zł. Na organizację pasażerskich przewozów kolejowych Koleje Śląskie i Przewozy Regionalne w 2026 r. woj. śląskie planuje przeznaczyć 449,3 mln zł. Woj. śląskie wspiera też cztery projekty infrastrukturalne realizowane z Kolei Plus.

Na inwestycje na drogach wojewódzkich w regionie ma trafić 790,4 mln zł, a na ich bieżące utrzymanie 118,1 mln zł. Największa jednostkowa inwestycja to przebudowa drogi nr 925 - z planem na 2026 r. w wysokości 117,6 mln zł.

Przyjęty wraz z budżetem plan finansowy środków Unii Europejskiej na realizację w 2026 r. programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego na lata 2021-27 wskazuje, że jego alokacja na koniec października br. wynosi 21,069 mld zł, a na 2026 r. zaplanowano do wydatkowania 3,383 mld zł.

Wydatkowanie FESL za okres 2023-24 wyniosło 1,070 mld zł, a planowane na lata 2025-29 wynosi szacunkowo 20 mld zł (z czego przewidywane wykonanie za 2025 r. to 2,5 mld zł).

Przyjęta ponadto w poniedziałek wieloletnia prognoza regionu - określona perspektywą spłaty zobowiązań - ma horyzont do 2037 r., wydłużony wobec dotychczasowej prognozy o dwa lata.

Szacowany stan zadłużenia województwa na 1 stycznia 2026 r. to 628,3 mln zł. Łączne zadłużenie województwa - przy założeniu zaciągnięcia wszystkich tegorocznych i przyszłorocznych kredytów i przewidzianych spłat - na koniec 2026 r. zbliży się w prognozie do 1,043 mld zł.

Wyjaśnienie do prognozy wskazuje, że w bieżącym 2025 r., po zmianach, woj. śląskie zaciąga ogółem 466,3 mln zł kredytu, w tym na objęcie akcji i udziałów w spółkach 339,6 mln zł (chodzi przede wszystkim o objęcie udziałów Górnośląskiego Towarzystwa Lotniczego, które zarądza katowickim lotniskiem). Zakładana na przyszły rok kwota kredytu 488,5 mln zł ma w całości trafić na inwestycje w zakresie komunikacji i transportu.

Nadwyżka operacyjna na 2026 r. ma wynieść 651,2 mln zł (wykonanie za trzy kwartały br. to 810,6 mln zł). Wskaźnik spłaty zobowiązań na 2026 r. ma osiągnąć 4,11 proc.(PAP)

mtb/ drag/