W Krakowie trwa 18. Międzynarodowy Festiwal Teatralny Boska Komedia pod hasłem "Czekając na barbarzyńców". Spośród ponad 30 prezentowanych spektakli minionego sezonu dziewięć brało udział w polskim konkursie Inferno. Oceny międzynarodowego jury ogłoszono w piątek wieczorem w Bunkrze Sztuki.

Grand Prix i trzy nagrody aktorskie zdobył w konkursie 18. festiwalu Boska Komedia spektakl "Tkocze" Mai Kleczewskiej wyreżyserowany w Teatrze Śląskim w Katowicach. Nie było to dla mnie wcale oczywiste, że w języku śląskim będziemy mogli opowiadać o problemach świata - przyznała Maja Kleczewska.

Grand Prix dla najlepszego spektaklu otrzymała sztuka pt. "Tkocze" Teatru Śląskiego w Katowicach w reżyserii Mai Kleczewskiej. Spektakl doceniono "za teatr wściekły, oddziałujący na wszystkie zmysły, zmieniający spojrzenie na sztukę naturalistyczną, a przy tym wychodzący poza granice racjonalnego widzenia świata. Inspirujący do buntu, choć porażający bezradnością".

Dramat niemieckiego noblisty Gerharta Hauptmanna opowiada historię powstania tkaczy śląskich z rejonu Gór Sowich, które wydarzyło się w pierwszej połowie XIX wieku. Twórcy przenieśli tę opowieść do czasów współczesnych, żeby pokazać wyzysk, nierówności społeczne i niesprawiedliwość, ale także bunt i solidarność. Większość spektaklu jest grana w języku śląskim.

- Takie docenienie to zawsze ogromna radość i poczucie, że ta praca została zauważona. Nie było to dla mnie wcale oczywiste, że w języku śląskim będziemy mogli opowiadać o problemach świata. Jest to temat, z którym ludzkość nie może sobie poradzić od niepamiętnych czasów, Hauptmann to wiedział. Wydawało nam się, że jest on niesamowicie komunikatywny i żywy - powiedziała PAP reżyserka sztuki Maja Kleczewska po odebraniu Boskiego Komedianta.

Nagrody otrzymała także obsada sztuki: Aleksandra Bernatek za rolę Luizy, która "łącząc skomplikowane doświadczenia osobiste i odpowiedzialność za wspólnotę, niesie polityczne przesłanie spektaklu", Grażyna Bułka za kreację Matki Baumert, w której płynnie przechodzi pomiędzy skrajnie odmiennymi stanami, pozostawiając miejsce na humor, a także Marcin Gaweł - za wielowymiarową rolę Antona Ansorge, łączącego groteskę, brutalną siłę, twarz mafiosa i dziecięcą niewinność.

Aktorka Grażyna Bułka wskazała, że "Tkocze" są mocnym głosem w temacie, który pozostaje wiecznie aktualny, a korzystanie w spektaklu z języka śląskiego uwidacznia różnice klasowe.

- Groteskę, którą proponuję widzom w drugim akcie, jestem w stanie złamać na końcu czwartego aktu, żeby pokazać, że są różne możliwości potraktowania tego tematu walki - powiedziała o pracy nad rolą.

Aktorskie nagrody zdobyli także artyści dwóch krakowskich scen - Narodowego Starego Teatru i Teatru Słowackiego.

"Za wirtuozerską - bezwstydną, a jednak subtelną - kreację bohatera - cynicznego manipulatora, który bezwzględnie gra na naszych emocjach", wyróżniony został Grzegorz Mielczarek za rolę w spektaklu Jakuba Skrzywanka "Zamach na Narodowy Stary Teatr. Narodziny narodu".

Odbierając nagrodę, aktor nawiązał do książki "Czuły barbarzyńca" Bohumila Hrabala oraz hasła festiwalu: "Czekając na barbarzyńców". To tytuł wiersza Konstantina Kawafisa, w którym na końcu pojawia się pytanie: "Bez barbarzyńców - cóż poczniemy teraz?".

- Chciałem podziękować w imieniu nas wszystkich, środowiska teatralnego, ale również szkoły teatralnej, za to, że mamy czułego barbarzyńcę w Krakowie w twojej osobie - zwrócił się do dyrektora festiwalu Bartosza Szydłowskiego - za to, że tyle lat dzielnie walczysz o relacje, siłę, charyzmę, o to, żeby nasz głos był słyszalny - mówił aktor.

Z kolei za "hipnotycznie tchnienie życia w strumień świadomości Molly Bloom" jury doceniło Martynę Krzysztofik grającą w "Ulissesie" w reżyserii Michała Borczucha w Teatrze Słowackiego. Jurorzy zwrócili uwagę na jej "śmiałą wizję bohaterki w monologu, którego przestrzenią jest wyłącznie łóżko" i umiejętność przekraczania granic.

Za powiązanie w jedną artystyczną całość dźwięku, obrazu i światła trzy indywidualne nagrody otrzymali twórcy spektaklu "Wczoraj byłaś zła na zielono" Anny Augustynowicz z Teatru Dramatycznego w Warszawie. Jury wyróżniło za scenografię Marka Brauna, za światło i wideo-art Wojciecha Kapelę oraz za muzykę Jacka Wierzchowskiego.

Wszyscy nagrodzeni dostali statuetki Boskiego Komedianta. Zwycięzcy Grand Prix otrzymali też nagrodę pieniężną 50 tys. zł, a zwycięzcy pozostałych nagród - 10 tys. zł.

W pięcioosobowym jury zasiedli reprezentanci instytucji i festiwali z Tajwanu, Niemiec, USA, Meksyku i Estonii.

Wśród konkursowych spektakli znalazły się: "Dom niespokojnej starości" w reżyserii Michała Buszewicza wyprodukowany w Teatrze Współczesnym w Szczecinie, "Gry wstępne" Wiktora Rubina (Teatr Muzyczny Capitol we Wrocławiu), "Latający Potwór Spaghetti" Mateusza Pakuły (Teatr Łaźnia Nowa w Krakowie), "Przemiana" Michała Kmiecika (Wrocławski Teatr Współczesny), "Tkocze" Mai Kleczewskiej (Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach), "Ulisses" Michała Borczucha (Teatr im. Juliusza Słowackiego w Krakowie), "Wczoraj byłaś zła na zielono" Anny Augustynowicz (Teatr Dramatyczny im. Gustawa Holoubka w Warszawie), "Zamach na Narodowy Stary Teatr. Narodziny narodu" Jakuba Skrzywanka (Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie) oraz "Złe wychowanie" Huberta Sulimy i Jędrzeja Piaskowskiego (Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie).

Festiwal potrwa do niedzieli. Organizatorem wydarzenia jest miejsca instytucja kultury - Teatr Łaźnia Nowa. (PAP)

juka/ miś/