Publikacja "Sektor usług biznesowych w Katowicach" została przygotowana dla samorządu stolicy woj. śląskiego przez ABSL - organizację zrzeszającą najważniejszych inwestorów sektora usług dla biznesu, przy współpracy firm doradczych Colliers, Mercer, Randstad i Randstad Sourceright.

W pierwszym kwartale br. liczba osób zatrudnionych w Katowicach i miastach Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii w sektorze usług dla biznesu wyniosła blisko 37 tys. - wynika z szacunków autorów raportu, zaprezentowanego w czwartek przez katowicki magistrat. W latach 2020-25 wzrost wyniósł blisko 34 proc.

Obecnie - jak wynika z publikacji - Katowice oraz Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia to jeden z pięciu najważniejszych ośrodków nowoczesnych centrów usług biznesowych w Polsce. Na obszar ten przypada 7,5 proc. zatrudnienia w sektorze w skali Polski. W Katowicach i GZM funkcjonuje 156 centrów usług należących do inwestorów z 22 państw i zatrudniających łącznie 36,8 tys. osób.

W samych Katowicach funkcjonują 123 centra, zatrudniające 31,1 tys. osób. 16 centrów działa w Gliwicach (3,3 tys. osób). Na terenie całej GZM 119 centrów jest własnością inwestorów zagranicznych, 37 - inwestorów polskich. Cechą charakterystyczną Katowic i GZM na tle Polski jest wysoki udział centrów z branży technologii informatycznych (według liczby centrów).

Katowice i GZM wręcz wyróżniają się na mapie usług biznesowych w Polsce dominacją centrów IT, na które przypada 42 proc. zatrudnienia w sektorze. Jest to o 9,7 punktów procentowych więcej, niż średnia zatrudnienia w sektorze IT dla Polski ogółem.

W centrach usług biznesowych dla IT pracuje w regionie 15,9 tys. osób. Na drugim miejscu są centra wspierające przemysł, zatrudniające 13,1 tys. osób. W ocenie autorów raportu, pokazuje to, że Katowice stały się ważnym ośrodkiem nowoczesnych technologii, wykorzystującym przewagę związaną z obecnością przemysłu.

Kolejne miejsca w strukturze zatrudnienia zajmują centra z branż usług komunikacyjnych i sektora energetycznego. Ponadto szacunek stosunku procesów wiedzochłonnych do transakcyjnych w centrach w Katowicach i GZM jest wyższy (wynosi 62,1 proc.), niż średnia krajowa (52,1 proc.).

Jak podkreślił cytowany w informacji ABSL szef śląskiej izby tej organizacji Łukasz Ratman, udział procesów wiedzochłonnych w centrach usług biznesowych w Katowicach i GZM rośnie.

"Zmiana jest efektem konsekwentnych inwestycji w rozwój kompetencji oraz realizacji zadań wymagających specjalistycznej wiedzy i dłuższego szkolenia. Usługi przechodzą transformację w kierunku funkcji o wyższej wartości, zmniejszając jednocześnie najprostsze procesy o charakterze transakcyjnym" - wskazał Ratman.

Z kolei starszy analityk i ekspert ABSL Stanisław Umiński zaznaczył, że wyraźna specjalizacja Katowic i GZM oparta na IT oraz przemyśle, to efekt konsekwentnie realizowanej strategii transformacji regionu. "Jednocześnie dane europejskie wskazują, że sektor usług odgrywa kluczową i wielowymiarową rolę w powiązaniu z poszczególnymi branżami przemysłu, stanowiąc zarówno wsparcie, jak i mechanizm transformujący" - stwierdził Umiński.

Raport wskazuje też, że centra w Katowicach i GZM wpisują się w obserwowany w całej Polsce trend rosnącego udziału pracowników w wieku 35 plus (współczynnik ten od 2021 r. do 2025 r. wzrósł z 31,8 proc. do 43,2 proc.).

W ocenie ABSL, oznacza to, że sektor zmienia się i wchodzi w dojrzałą fazę. Rosnącemu udziałowi osób 35+ towarzyszy wzrost w strukturze zatrudnienia udziału stanowisk specjalistycznych. Odsetek młodszych pracowników spada. Dla centrów z Katowic i GZM udział stanowisk specjalistycznych, jest wyższy niż w Polsce: 60,1 proc., wobec 54,7 proc.

Prognoza zatrudnienia w centrach na terenie Katowic i GZM w różnych scenariuszach wynosi 37,7-39,5 tys. w 2027 r. (wobec 36,8 tys. w 2025 r.).

Zgodnie z opinią ABSL, Katowice i GZM są dla sektora atrakcyjne ze względu na: wielkość obszaru metropolitalnego mierzoną populacją określającą dostępną pulę talentów oraz pozycję w zakresie tzw. klasy kreatywnej, a także konsekwentnie realizowaną strategię transformacji od górnictwa i przemysłu ciężkiego w stronę nowoczesnego przemysłu i usług biznesowych.

Korzystne są też: status ważnego ośrodka akademickiego na południu Polski, wysoko oceniana jakość i bezpieczeństwo infrastruktury telekomunikacyjnej, wysoko oceniana dostępność komunikacyjna drogowa przy atrakcyjnej lokalizacji biur w centrum miasta, a także konsekwentnie realizowana strategia poprawy jakości środowiska naturalnego.

Nowoczesna powierzchnia biurowa w Katowicach na koniec I połowy 2025 r. wyniosła 761 tys. m kw. 32 proc. z tej wartości to projekty ukończone w ciągu ostatnich pięciu lat. Stopa pustostanów wyniosła 22,7 proc. W 2025 r. nie oddano do użytku żadnego nowego projektu, a wybudowane już biurowce przesuwają terminy otwarcia w oczekiwaniu na najemców.

Na początku drugiej połowy 2025 r. na finalnym etapie budowy były cztery projekty o powierzchni ok. 33 tys. m kw. Deweloperzy znacznie ograniczyli liczbę planowanych projektów ze względu na nadpodaż wolnej powierzchni biurowej. W fazie planowania na najbliższe cztery lata są dwa projekty biurowe. ABSL ocenia, że w perspektywie najbliższych 2-3 lat rynek biurowy w Katowicach będzie się stopniowo stabilizował.

ABSL wraz z firmami członkowskimi współtworzył nowy kierunek studiów magisterskich Global Business Services w Uniwersytecie Ekonomicznym w Katowicach, zaprojektowany przez przedstawicieli biznesu, aby odpowiadał im rzeczywistym potrzebom.

Kierunek ruszył w roku akademickim 2025/2026, oferując specjalizacje: customer service manager i product development manager - z zajęciami w języku polskim i wybranymi kursami w języku angielskim. Kierunek ten ma dawać jasną ścieżkę kariery dla przyszłych specjalistów sektora usług dla biznesu. (PAP)

mtb/ mrr/