Prezydent Katowic Marcin Krupa, marszałek woj. śląskiego Wojciech Saługa oraz przewodniczący Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii (GZM) Kazimierz Karolczak w liście do Prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska podkreślili, że decyzja rządu o rozpoczęciu prac nad utworzeniem nowego centrum technologicznego ESA stwarza Polsce szansę na wzmocnienie pozycji w europejskim sektorze kosmicznym i rozwój krajowej polityki kosmicznej.

Śląskie samorządy wystąpiły wspólnie z propozycją ulokowania nowego centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej w Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Przedstawiciele wskazali region jako najlepsze miejsce dla inwestycji o strategicznym znaczeniu dla polskiego sektora kosmicznego.

"To krok w stronę nowoczesności, bezpieczeństwa i rozwoju polskiej polityki kosmicznej" - napisali samorządowcy, cytowani w informacji prasowej.

Zaproponowali, aby polski ośrodek ESA - w całości lub jako filia - powstał w Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, w tym m.in. w Katowicach na terenach dawnej kopalni Wieczorek, gdzie powstaje Hub Gamingowo-Technologiczny.

W liście zwrócili uwagę, że region dysponuje wieloma terenami spełniającymi wysokie wymagania lokalizacyjne centrum ESA, a także rozwiniętym zapleczem naukowym, badawczym i biznesowym, które stwarza dogodne warunki dla rozwoju zaawansowanych technologii.

"Potencjał intelektualny GZM oraz dynamicznie rozwijający się sektor firm technologicznych są mocną przesłanką, aby przedstawić propozycję lokalizacji i rozwoju Centrum ESA właśnie tutaj" - czytamy w liście.

Autorzy pisma przypomnieli, że Górny Śląsk od lat jest regionem innowacyjnym. Według nich Katowice i Metropolia posiadają uczelnie o międzynarodowym uznaniu; otrzymały m.in. tytuł Europejskiego Miasta Nauki 2024. W regionie działa również największe w Polsce planetarium i obserwatorium astronomiczne - Śląski Park Nauki, wyposażone w nowoczesne urządzenia do badań kosmosu.

Dodatkowo GZM jest siedzibą dynamicznie rozwijających się firm sektora kosmicznego, a unikalna infrastruktura kopalniana daje możliwość prowadzenia symulacji warunków kosmicznych i eksperymentów w stanie nieważkości.

"Innowacyjność jest wpisana w DNA Górnego Śląska i Zagłębia od zawsze" - podkreślili sygnatariusze. "To tu tworzono rozwiązania, które rewolucjonizowały przemysł. Dziś ten potencjał może zostać wykorzystany dla rozwoju branży kosmicznej" - dodali.

Samorządowcy zwrócili również uwagę na dogodną lokalizację regionu w europejskim węźle transportowym z dostępem do autostrad, lotnisk i połączeń kolejowych z kluczowymi stolicami Europy. Ważnym atutem, według nich, jest też rozwinięta edukacja międzynarodowa, od przedszkoli po szkoły średnie, co wspiera kształcenie kompetencji potrzebnych w sektorach zaawansowanych technologii.

W liście zaznaczyli, że lokalizacja Centrum ESA w Metropolii mogłaby przyspieszyć transformację regionu, wzbogacając ją o komponent wiedzy i technologii, a także wspierając mieszkańców i instytucje w przechodzeniu przez zmiany społeczno-gospodarcze.

Samorządowcy zadeklarowali pełne zaangażowanie infrastrukturalne i finansowe w przedsięwzięcie, zapewniając wsparcie w realizacji projektu i rozwój branży kosmicznej w Polsce.

Odnośnie planowanego utworzenia w Polsce Centrum ESA, które ogłosił w lipcu premier Donald Tusk, Ministerstwo Rozwoju i Technologii podało, że będzie to "inicjatywa o strategicznym znaczeniu dla bezpieczeństwa, odporności technologicznej i suwerenności informacyjnej Europy oraz rozwoju krajowego sektora kosmicznego".

Projekt wpisuje się w przygotowywaną inicjatywę ESA pod nazwą European Resilience from Space (ERS), której celem ma być stworzenie "wspólnej architektury odporności", opartej na danych satelitarnych, łączności, nawigacji i analizie informacji z wykorzystaniem sztucznej inteligencji.

Centrum ma mieć zadania komplementarne do działalności innych placówek i centrów ESA, w szczególności tych działających w dziedzinie bezpieczeństwa i odporności przestrzeni kosmicznej, w celu efektywnego i spójnego rozwoju europejskich zdolności w zakresie bezpieczeństwa. Według resortu rozwoju współpraca z ESA i Komisją Europejską będzie prowadzona w formule trójstronnej, z udziałem partnerów przemysłowych i naukowych.

Według MRiT dzięki lokalizacji ośrodka ESA w Polsce, Europa zyska stałą obecność ESA na wschodniej flance UE i NATO, co pozwoli na testowanie i rozwój technologii w warunkach realnych zagrożeń oraz wzmocni odporność całego europejskiego systemu bezpieczeństwa kosmicznego.(PAP)

jms/ bar/