Urządzenie umożliwia szybkie i nieniszczące określenie składu pierwiastkowego obiektów archeologicznych, co ma kluczowe znaczenie dla ich rozpoznania, dokumentacji i konserwacji. Analiza składu pierwiastkowego pozwala również na ustalenie wieku badanych artefaktów.

Muzeum Górnośląskie w Bytomiu (MGB) rozpoczęło badania przedmiotów odkrytych podczas wykopalisk przy kościele św. Wojciecha przy użyciu przenośnego spektrometru fluorescencji rentgenowskiej (XRF). Urządzenie umożliwia analizę pierwiastkową obiektów bez ich niszczenia.

"Zakup urządzenia znacząco poszerza możliwości badawcze pracowni, szczególnie w kontekście trwających prac gabinetowych i laboratoryjnych nad zabytkami archeologicznymi odkrytymi podczas badań przy kościele św. Wojciecha w Bytomiu" - podkreśliła, cytowana w informacji prasowej, Małgorzata Kapczyńska z Pracowni Konserwacji Zabytków Archeologicznych.

Wśród badanych przedmiotów znajdują się barwne kafle piecowe, srebrne monety oraz metalowe okucia ksiąg.

Szczególną uwagę archeologów zwróciły dwa fragmenty okucia z dekoracją roślinną i gotyckim napisem, które zawierają około 13 proc. cynku. Może to wskazywać na wczesne próby wytwarzania mosiądzu na Śląsku lub na import z Niemiec, gdzie rozwijała się wówczas produkcja mosiądzu, m.in. w Kolonii. Artefakty te datowane są na przełom XV i XVI wieku.

Analiza kafli piecowych wykazała, że jeden z nich, przedstawiający św. Jerzego walczącego ze smokiem, pokryty jest glazurą ołowiową w kolorze miodowo-zielonym i pochodzi z początku XVI wieku. Bezpośrednie analogie dla tego zabytku znajdują się m.in. na zamku w Chudowie. Badania spektrometryczne umożliwiły także identyfikację metali w numizmatach - większość monet wykonano ze srebra.

Urządzenie jest finansowane z programu rządowego "Wspieranie działań muzealnych" ze środków Funduszy Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego i będzie także wykorzystywane w Dziale Konserwacji Sztuki MGB.

Ewelina Imiołczyk z Działu Archeologii MGB wskazała, że dotychczasowe analizy potwierdzają wysoki poziom rzemiosła metalowego i artystycznego w Bytomiu na przełomie XV i XVI wieku. Wyniki badań pozwolą na dalsze prace nad historią życia codziennego, rzemiosłem oraz kontaktami handlowymi mieszkańców miasta w średniowieczu. (PAP)

jms/ miś/