W maju br. w pomieszczeniach szybu Franciszek otwarto Lokalne Centrum Tradycji - kosztowało ok. 3 mln zł i zostało sfinansowane zewnętrznymi środkami.

Klucze to siedmiu mieszkań komunalnych, powstałych przy modernizacji zabudowań dawnego szybu Franciszek w dzielnicy Ruda Rudy Śląskiej, odebrali we wtorek nowi najemcy - podał lokalny samorząd. To część prac przy kompleksie Franciszka, w którym mają powstać m.in. kolejne mieszkania.

Jak podał we wtorek rudzki magistrat, inwestycję w pierwszą część mieszkań w kompleksie Franciszka, o wartości ponad 6,8 mln zł, wsparło ponad 5,6 mln zł z ósmej edycji rządowego Funduszu Inwestycji Strategicznych.

Cytowany w informacji miasta jego prezydent Michał Pierończyk zaznaczył, że systematyczne oddawanie do użytku nowych mieszkań komunalnych jest dla rudzkiego samorządu jednym z priorytetów. "Szczególnie cieszy nas, że udało się to zrealizować w historycznym miejscu, przywracając blask poprzemysłowej zabudowie i nadając jej nowe funkcje" - podkreślił Pierończyk.

Nowe mieszkania powstały w zaadaptowanym budynku dawnej straży pożarnej szybu Franciszek. Mają powierzchnię od ok. 26 do ok. 67 m kw. i są przygotowane do zamieszkania. W lokalach ułożono wykładziny, pomalowano ściany, a w sanitariatach zamontowano podstawowe urządzenia. Nad wejściami do budynku zamontowano szklane daszki, a wokół powstały elementy małej architektury, oświetlenie, zagospodarowano też teren z zielenią.

Miasto zamierza adaptować na mieszkania kolejne budynki kompleksu Franciszka. Przy unijnym dofinansowaniu ponad 21,6 mln zł ma powstać osiem mieszkań wspomaganych, przeznaczonych dla osób starszych, z niepełnosprawnościami oraz przewlekle chorych.

W tym samym projekcie przebudowane mają zostać zdegradowane budynki nadszybia i maszynowni Franciszka oraz zagospodarowane przestrzenie wspólnych, utworzone świetlice wielofunkcyjne czy strefy rekreacji.

Otwarte w maju br. Lokalne Centrum Tradycji ma charakter tzw. żyjącego muzeum. Wewnątrz zaaranżowano cztery izby tematyczne: kapelmajstra (poświęconą muzyce), masterchefa (kulinarna), szycio (rękodzieło i strój regionalny) oraz bajtla (dla dzieci).

Remont i adaptacja budynku szybu pod tym kątem kosztowały prawie 3 mln zł. Z tej kwoty 1 mln zł stanowiła nagroda w konkursie "Nasz Zabytek", organizowanym przez Fundację Most the Most. Pozostałe środki pochodziły z budżetu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.

Zgodnie z informacją miasta szyb Franciszek został wydrążony w 1857 r. jako szyb wydobywczy i przez przeszło pół wieku pełnił tę funkcję. Poza nim do zespołu zabudowań należą budynki portierni, nadszybia, dawnej łaźni górniczej, kotłowni, straży pożarnej, administracji, rozdzielni oraz stacji ratowniczej. Większość zabudowań powstała w drugiej połowie XIX w., a reszta - na początku XX w.

Władze Rudy Śląskiej wskazują, że szyb Franciszek jest dla miasta materialną pamiątką historii górnictwa oraz związanej z nim kultury robotniczej i jednocześnie pozostałością po pierwszej kopalni węgla kamiennego na tym terenie - kopalni Brandenburg.

Formalnie zakład ten zaczął funkcjonować w 1770 r., ale nadanie pola do eksploatacji nastąpiło już w 1752 r., co oznacza, że był najstarszą kopalnią na Górnym Śląsku.

Nie zachowały się dane o autorze pierwszych obiektów szybu. Od 1907 r. kolejne zabudowania były projektowane przez Hansa von Poellnitz, architekta i kierownika zarządu budów w koncernie Ballestremów. Nie zachowały się też wszystkie budynki tworzące zespół zabudowy, ale do dziś można podziwiać usytuowaną w środkowej części kompleksu 22-metrową, dwupodziałową wieżę wyciągową, budynek nadszybia oraz wieżę wieńczącą budynek straży pożarnej z ceglanymi, ozdobnymi elewacjami.(PAP)

mtb/ pad/