Podczas październikowej sesji Sejmik Województwa Śląskiego uchylił obowiązującą dotychczas uchwałę, która określała wymagania dotyczące budżetu obywatelskiego.

Samorząd woj. śląskiego zrezygnował z budżetu obywatelskiego m.in. ze względu na niewystarczające zainteresowanie mieszkańców. Przeznaczane na ten cel pieniądze mają zostać rozdysponowane w ramach konkursów, grantów i partnerstw - wskazał marszałek Wojciech Saługa w rozmowie z PAP.

W uzasadnieniu radni wyjaśnili, że liczba projektów składanych w kolejnych edycjach "wskazuje na niewystarczające zainteresowanie ze strony mieszkańców", a to "powoduje wątpliwości co do efektywności mechanizmu" budżetu obywatelskiego.

Regionalny budżet obywatelski działał od 2019 do 2025 r. W poszczególnych edycjach złożono kolejno: 140, 146, 203, 145, 170 i 81 wniosków. Na ich realizację przeznaczono ponad 43 mln złotych.

Marszałek woj. śląskiego Wojciech Saługa powiedział PAP, że kwota, którą sejmik przeznaczał na budżet obywatelski, dalej będzie trafiać na projekty mieszkańców. - To jest najważniejsze. Wyczerpała się formuła samego budżetu obywatelskiego, dlatego korygujemy to, co nie działało lub działało źle. Mierzyliśmy się m.in. z wadliwymi rozwiązaniami prawnymi, które pozwalały nam prowadzić inwestycje tylko i wyłącznie na majątku województwa, co sprawiało, że niektóre gminy były wykluczone z udziału w budżecie obywatelskim - podkreślił.

Zaznaczył, że wsparcie dla działań obywatelskich nie zniknie, ale zostanie przekierowane na inne działania regionalnego samorządu, takie jak m.in. konkursy Inicjatywa Sołecka i Kultywowanie Tradycji Lokalnych, w ramach których w 2025 r. rozdysponowano prawie 5,3 mln złotych.

- Środki, które dotąd były przeznaczone na budżet obywatelski, nie znikną. Zamierzamy nadal wspierać organizacje pozarządowe, klub sportowe, koła gospodyń wiejskich, sołectwa, ochotnicze straże pożarne itd. Prowadzimy w województwie ponad 20 działań związanych z inicjatywami obywatelskimi, z których nie rezygnujemy. Być może nawet pojawią się nowe - zaznaczył marszałek.

W 2026 r. 5 mln złotych z budżetu woj. śląskiego - zamiast na budżet obywatelski - ma zostać przeznaczonych dodatkowo na inicjatywy społeczne w ramach: otwartych konkursów ofert dla organizacji pozarządowych, małych grantów umożliwiających finansowanie małych i oddolnych inicjatyw lokalnych, partnerstw tematycznych oraz projektów strategicznych wspierających rozwój społeczeństwa obywatelskiego.

W uzasadnieniu uchwały sejmiku uargumentowano, że otwarte konkursy ofert oraz małe granty są uregulowane przez ustawę o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, co powinno zapewnić przejrzystość, jasne kryteria oceny i kontrolę efektywności wydatków. Wskazano, że w przypadku budżetu obywatelskiego brakuje takich standardów. Ponadto zalecono dalsze wzmacnianie systemów konkursowego oraz grantowego w woj. śląskim.

Projekty, które mieszkańcy wybrali w ramach przeprowadzonych wcześniej edycji budżetu obywatelskiego, mają zostać zrealizowane na dotychczasowych zasadach.(PAP)

pato/ jann/