RPA dla woj. śląskiego na zlecenie urzędu marszałkowskiego opracowywał przez 18 miesięcy Instytut Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut Badawczy (IOŚ). Urząd zdecydował się zamówić taki dokument w ramach inicjatywy IP LIFE dla Adaptacji Terenów Pogórniczych (LIFE COALA).

Zarząd woj. śląskiego przyjął Regionalny Plan Adaptacji do zmian klimatu (RPA) - potwierdzili w piątek przedstawiciele urzędu marszałkowskiego. W oparciu o dokument władze regionu zamierzają negocjować środki kolejnej perspektywy finansowej na realizację jego założeń przez samorządy lokalne.

W piątek przedstawiciele IOŚ przekazali, że zarząd woj. śląskiego przyjął gotowy już dokument. Rzecznik urzędu marszałkowskiego Sławomir Gruszka potwierdził to zaznaczając, że RPA już obowiązuje: nie ma on bowiem rangi prawa miejscowego, lecz charakter dokumentu kierunkowego, będącego elementem długofalowego planowania rozwoju regionu.

Celem działań wynikających z RPA ma być łagodzenie negatywnych skutków obecnych i przyszłych zmian klimatu. Chodzi o przygotowanie władz regionu i samorządów do świadomego reagowania na skutki zmian klimatu, a jednocześnie wskazanie, jak tworzyć warunki stabilnego rozwoju społeczno-gospodarczego w sytuacji występowania zagrożeń klimatycznych.

W toku prac nad RPA woj. śląskie dostało szczegółową diagnozę w kontekście adaptacji do zmian klimatu. Zdiagnozowano problemy w ujęciu powiatowym dla każdego subregionu. Wskazano długofalowe działania wraz z ich priorytetyzacją.

W ramach prac nad RPA stosowano partycypację społeczną. Zorganizowano m.in. warsztaty stacjonarne w czterech subregionach województwa, przeprowadzono spotkania online czy ankiety. Wiosną br. odbyły się otwarte konsultacje projektu pod kątem uwag, kolejne konsultacje trwały w lipcu i sierpniu br.

Przedstawiciele IOŚ-PIB zwracają uwagę, że woj. śląskie ze swoją gęstością zaludnienia i koncentracją przestrzeni zurbanizowanych jest szczególnie narażone na skutki zmian klimatu.

Intensywne opady deszczu, które stają się coraz częstsze, prowadzą do powodzi nagłych i podtopień oraz zwiększają ryzyko powodzi rzecznych, co powoduje znaczne straty materialne i zagraża bezpieczeństwu mieszkańców. Jednocześnie scenariusze zmian klimatu dla Polski wskazują na wzrost temperatury, wydłużenie okresów bez opadu, a gdy nastąpią, będą miały nagły, nawalny charakter.

Ryzyko skutków takich zdarzeń mogą zmniejszać poprawa systemów odprowadzania wody deszczowej i inwestycje w błękitno-zieloną infrastrukturę, takie jak parki i ogrody deszczowe. RPA dla woj. śląskiego ma wspierać takie rozwiązania, pomagając przygotować region na obecne i przyszłe wyzwania klimatyczne.

Jak zaznaczyła szefowa zespołu, który opracował śląski RPA dr Agnieszka Kuśmierz, dokument pokazuje, jak w praktyce realizować proces "glokalizacji" - integracji globalnych wyzwań klimatycznych z lokalnymi uwarunkowaniami środowiskowymi, społecznymi i gospodarczymi.

"Hasło: myśl globalnie, działaj lokalnie, znajduje tu pełne odzwierciedlenie: plan uwzględnia najlepsze praktyki międzynarodowe, a jednocześnie dostosowuje działania adaptacyjne do specyfiki woj. śląskiego, zwiększając ich skuteczność i trwałość" - zapewniła Kuśmierz.

Wskazała też, że śląski RPA jest pierwszym dokumentem w Polsce, który łączy planowanie adaptacyjne z potrzebami specyficznych obszarów pogórniczych, wykorzystując doświadczenia czeskiego kraju (regionu - PAP) morawsko-śląskiego.

W zakresie diagnozy problemów terenów pogórniczych, wynikających ze zmian klimatu IOŚ-PIB, skorzystał ze wsparcia Głównego Instytutu Górnictwa - Państwowego Instytutu Badawczego.

Zamówiony w marcu ub. roku RPA dla woj. śląskiego powstał przy wsparciu środków inicjatywy IP LIFE dla Adaptacji Terenów Pogórniczych (LIFE COALA), współfinansowanej ze środków instrumentu finansowego LIFE w ramach środków Unii Europejskiej oraz funduszy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i budżetu woj. śląskiego.

W woj. śląskim plany adaptacji na poziomie gminnym opracowało już ponad 30 samorządów lokalnych, kilka kolejnych jest na etapie opracowywania.(PAP)

mtb/ malk/