Prezentowana od piątku ekspozycja "Ucho na świat z Radomia" ukazuje historię kluczowego radomskiego zakładu oraz jednego z największych producentów telefonów w Europie środkowo-wschodniej w II połowie XX wieku.

200 aparatów telefonicznych wyprodukowanych w II połowie XX w. w Radomskiej Wytwórni Telefonów (RWT) można zobaczyć na wystawie w Kamienicy Deskurów w Radomiu. To m.in. popularne w okresie PRL modele z serii kwiatowej: astry, bratki czy tulipany, których używano w niemal każdym polskim domu.

Na prezentację składa się 200 telefonów wyprodukowanych w Radomiu na przestrzeni prawie 75 lat. - Pokazujemy konkretne modele i przedstawiamy ich obecność w popkulturze. Prezentujemy również inne urządzenia m.in. telegrafy, a także historyczne zdjęcia, dokumenty związane z dziejami radomskiego przemysłu telekomunikacyjnego - poinformował kurator wystawy Paweł Puton z Resursy Obywatelskiej.

Od lat 70. XX w. RWT nadawało swoim kolejnym modelom nazwy kwiatów. W publikacjach historyków techniki i kustoszy muzealnych można znaleźć informacje, że pomysł na serię kwiatową wynikał bezpośrednio z chęci zerwania z topornym, technicznym nazewnictwem z okresu stalinowskiego oraz z potrzeby stworzenia marki łatwej do zapamiętania na rynkach zagranicznych. Fakt ten potwierdzają m.in. archiwa Muzeum Inżynierii i Techniki w Krakowie.

Wśród pracowników RWT krążyła natomiast anegdota, że kierownictwo radomskiego zakładu zdecydowało się na kwiaty, bo były neutralne ideologicznie, a jednocześnie nośne marketingowo. "Telefon, który rozkwita w Twoim domu" - taka reklama modelu Aster zamieszczana był w prasie w połowie lat 70. XX w. Można ją było znaleźć m.in. w magazynie "Przekrój" i dzienniku "Życiu Warszawy". Kolorowa fotografia reklamowa miała uświadomić Polakom, że telefon to już nie tylko "czarna skrzynka" w przedpokoju, ale modny dodatek do salonu.

Jako pierwszy w 1972 r. pojawił się model Aster - wykonany z plastiku, występujący w kolorach czerwonym, szarym, zielonym i kości słoniowej. Został zaprojektowany z myślą o nowoczesnej estetyce w przeciwieństwie do czarnego, bakelitowego CB-49. Do stworzenia kwiatowej serii inspirowanej wzornictwem zachodnim przyczynił się m.in. kontrakt ze Związkiem Radzieckim. Rosjanie chcieli, żeby urządzenia były nowoczesne, kolorowe, estetyczne. Odpowiedzią na zamówienie był właśnie model Aster.

W latach 80. XX bardziej popularny stał się tulipan. Był to pierwszy model z klawiaturą numeryczną zamiast tarczy. W polskich mieszkaniach królowały potem także bratki, a w urzędach częściej używane były irysy i malwy.

Jak podano w Encyklopedii Radomia, w szczytowym okresie pod koniec lat 80. XX w., RWT wyrósł na największego producenta aparatów telefonicznych w tej części Europy. W 1970 r. fabryka produkowała 623 tys. aparatów rocznie, a w 1988 r. już 1,6 mln sztuk.

Jak wynika z danych Muzeum Inżynierii i Techniki w Krakowie, po II wojnie światowej radomska fabryka zatrudniała zaledwie 82 pracowników, a w roku 1988 r. załoga fabryki liczyła 2,2 tys. osób. Od zakończenia wojny do 1970 r. przedsiębiorstwo zdołało wyprodukować 5 mln aparatów telefonicznych, tyle samo, co w latach 1970-1976.

W latach 80. aparaty z Radomia sprzedawano do ponad 30 krajów. Nie był to tylko ZSRR i tzw. blok wschodni, ale także inne państwa, m.in. Grecja i Francja kupowały całe aparaty i polskie podzespoły, a Syria, Tajlandia, Maroko czy Liban podpisywały duże kontrakty w związku z telefonizacją miast.

Wystawę "Ucho na świat z Radomia" prezentowaną w Kamienicy Deskurów można będzie oglądać do 22 lutego. Jej organizatorem jest Ośrodek Kultury i Sztuki Resursa Obywatelska. Eksponaty pochodzą ze zbiorów prywatnego kolekcjonera Sebastiana Pawłowskiego, z kolekcji Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, Muzeum Poczty i Telekomunikacji we Wrocławiu i zbiorów własnych organizatora. (PAP)

ilp/ aszw/