Poprzez prezentację zdobionych przedmiotów muzeum chce opowiedzieć o tradycji i fenomenie dekorowania laką urushi, czyli żywicą pozyskiwaną z drzew rosnących m.in. w Japonii i Chinach. Na ekspozycji znalazły się przedmioty codziennego użytku - wśród nich szkatułki, naczynia, skrzynie na kimono, łyżeczki do matchy, albumy i meble, tworzone od XVII wieku po czasy współczesne. Obiektom towarzyszą drzeworyty ukazujące ich zastosowanie.

Szkatułki, naczynia i pudełka tradycyjnie dekorowane japońską żywicą zgromadziło Muzeum Manggha na nowej wystawie pt. "Lśnienie czasu. Japońska laka w sztuce użytkowej". Ekspozycja będzie czynna od niedzieli.

Konserwatorka laki japońskiej i kuratorka wystawy Joanna Koryciarz-Kitamikado wskazała, że wystawa składa się z czterech części, w tym dwóch głównych - prezentacji wyrobów z laki tworzonych przez Japończyków dla Japończyków oraz tych wyrabianych przez Japończyków na zamówienie europejskich klientów.

- Moim celem było pokazanie, jak bardzo różne są te laki. Ten sam materiał, ci sami wykonawcy, ale zupełnie inne przedstawienia, zupełnie inny gust odbiorcy - zauważyła, dodając, że przedmioty eksportowane były bogato dekorowane, podczas gdy Japończycy woleli minimalistyczne zdobienia.

W kolejnej części zgromadzono prace współczesnych japońskich twórców nawiązujące do Europy - m.in. szkatułki inspirowane arrasami i wschodem słońca nad Wawelem. Ostatni fragment został poświęcony samej technice zdobienia laką. Na wystawie zwiedzający będą mogli poznać różne style i techniki zdobienia, w tym prószenie złotym pyłem, inkrustację masą perłową i rzeźbienie w lace.

Jak wyjaśniła kuratorka wystawy Joanna Haba, laka służąca od wieków do zdobienia przedmiotów w sztuce azjatyckiej jest pozyskiwana z drzew rosnących m.in. w Japonii i Chinach poprzez nacinanie ich. - To dosyć żmudny i trudny proces - z nacięcia drzewa raz na jakiś czas można uzyskać tylko jeden kubełek laki, żywicy. Po odpowiedniej preparacji i obróbce laka twardnieje i czyni przedmiot wodoodpornym - wskazała.

Wszystkie prace zgromadzone na wystawie pochodzą z polskich zbiorów; instytucji muzealnych i prywatnych kolekcjonerów.

Ekspozycja "Lśnienie czasu. Japońska laka w sztuce użytkowej" będzie czynna dla zwiedzających w Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej "Manggha" w Krakowie od niedzieli do 22 lutego 2026 r. W niedzielę o godz. 16 japoński twórca Tatsuya Matsumoto, uhonorowany tytułem Żyjącego Skarbu Narodowego Japonii, wygłosi wykład pt. "Urushi jako sztuka, twórczość i filozofia". (PAP)

juka/ miś/