Przyznawana od 2001 roku Nagroda im. Katarzyny Kobro jest jednym z najważniejszych w Polsce wyróżnień, które artyści przyznają artystom za twórcze postawy i odwagę w poszukiwaniu nowych form. W tym roku jej wręczenie było częścią trwającego weekendu sztuki związanego z otwarciem nowej stałej wystawy Muzeum Sztuki w Łodzi "Sposoby widzenia". To największa ekspozycja sztuki nowoczesnej w Polsce, na której można oglądać ok. 400 prac autorstwa ponad 200 artystów, w tym m.in. m.in. Katarzyny Kobro, Władysława Strzemińskiego, Aliny Szapocznikow, Witkacego, Zbigniewa Libery.

Rajkowska została nagrodzona za uniwersalność języka sztuki i włączanie szerokiej publiczności do dyskusji dotyczących aktualnych tematów.

Tegoroczna laureatka jest autorką rzeźb, fotografii, rysunków, obiektów i instalacji. Jest autorką projektów publicznych, w tym projektu Pozdrowienia z Alej Jerozolimskich - instalacji, której centralnym elementem jest ustawiona w 2002 r. na rondzie de Gaulle'a w Warszawie sztuczna palma. To także autorka Pasażu Róży, projektu obejmującego podwórze kamienicy Antoniego Engela przy ul. Piotrowskiej 3 w Łodzi, zrealizowanego w ramach Festiwalu Łódź Czterech Kultur w 2014 roku. Podwórko zostało ozdobione mozaiką ciętych luster. Lustrzane elementy tworzą figury przypominające róże. Nazwa pasażu odnosi się również do imienia córki artystki, u której zdiagnozowano nowotwór oczu.

- Chciałbym, żebyśmy w sztuce spotykali się na takim poziomie, który pozwala nam wszystkim lecieć. Życzę nam wszystkim, żeby to była radość, żeby to było coś, co pozwala nam przenieść się na zupełnie inną orbitę, coś, co pozwala znieść życie w społeczeństwie, które jest coraz bardziej narcystyczne. Bo tu nie chodzi o nasz dobrostan, tu chodzi o dużo, dużo więcej. Od tego jest sztuka - powiedziała Rajkowska, odbierając nagrodę.

Rajkowska studiowała historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie oraz malarstwo ścienne na tamtejszej Akademii Sztuk Pięknych, w pracowni Jerzego Nowosielskiego, którą ukończyła w 1993 roku. Artystka rozszerzyła swoją edukację na nowojorskim uniwersytecie SUNY w ramach programu Studio Semester Programme.

Najbardziej znane są jej projekty publiczne. Aby je zbudować, wykorzystuje realnie istniejące miejsca, energie, organizmy i materiały. Używa przy tym różnorodnych elementów: roślin, budynków, rzeczy znalezionych, wody, dźwięku. Jest laureatką Paszportu "Polityki" w kategorii sztuki wizualne, otrzymała Nagrodę im. Marii Anto i Elsy von Freytag-Loringhoven za wybitny dorobek i postawę artystyczną oraz Nagrodę Wielką Fundacji Kultury Polskiej za całokształt twórczości.

Pomysłodawcami Nagrody im. Katarzyny Kobro byli prof. Józef Robakowski oraz Nika Strzemińska, córka patronki nagrody i Władysława Strzemińskiego. Nagrodę przyznaje jury złożone z artystek i artystów, doceniając wybitne osiągnięcia z szeroko pojętej dziedziny sztuk wizualnych, szczególnie postawy eksperymentalne i poszukujące. Początkowo była przyznawana w Galerii Wschodniej, od 2011 roku laureatów honorowano w łódzkim Muzeum Sztuki aż do 2023 roku, gdy prof. Robakowski, uznany artysta, długoletni wykładowca Szkoły Filmowej w Łodzi, nie zgodził się na wręczanie jej w placówce w ramach protestu przeciw temu, co stało się z muzeum za czasów ówczesnego dyrektora. Nagroda wróciła do Muzeum Sztuki w zeszłym roku.

W gronie laureatów i laureatek Nagrody im. Katarzyny Kobro są Zbigniew Dłubak, Gerhard Jürgen Blum-Kwiatkowski, Andrzej Dłużniewski, Krzysztof M. Bednarski, Teresa Murak, Krzysztof Wodiczko, Jerzy Lewczyński, Zbigniew Rybczyński, Andrzej Lachowicz, Zygmunt Rytka, Natalia LL, Cezary Bodzianowski, Robert Rumas, Jadwiga Sawicka, Karolina Wiktor, Piotr Bosacki, Cecylia Malik, Ewa Ciepielewska, Koji Kamoji, Elżbieta Jabłońska.

Katarzyna Kobro (1898-1951) - niedoceniana za życia - po śmierci uznana została za jedną z najwybitniejszych rzeźbiarek, współtwórczynię polskiego konstruktywizmu. Dorobek artystyczny Kobro i Strzemińskiego stał się zalążkiem największej w Europie Środkowo-Wschodniej muzealnej kolekcji sztuki nowoczesnej zgromadzonej w Muzeum Sztuki w Łodzi. (PAP)

bap/ wj/