Miejskie koszulki inspirowane gwarą częstochowską trafiły do sprzedaży w punktach informacji turystycznej jesienią 2024 r. Są na nich charakterystyczne słowa, które – jak reklamowała wówczas Częstochowska Organizacja Turystyczna – „prawdopodobnie znają tylko mieszkańcy miasta Świętej Wieży”. Na koszulkach znalazły się słowa: dziorga, lipko, piterek, chapcie i babok wraz z wyjaśnieniem, co one znaczą. Np. dziorga to zrywanie owoców z czyjegoś sadu, piterkiem częstochowianie nazywają portfelik, a lipko to wizjer w drzwiach.

W nowej kolekcji koszulek znalazło się kilka kolejnych haseł. Zrywką w Częstochowie określa się powszechnie foliową torebkę w sklepach do pakowania owoców czy pieczywa. Z kolei skuśka oznacza skrót drogi, guguły to niedojrzałe owoce, a bimbaj to po prostu tramwaj.

– Nowymi wzorami chcemy pokazać, że gwara częstochowska jest wciąż żywa, modna i stanowi o naszej wyjątkowości – powiedział dyrektor Częstochowskiej Organizacji Turystycznej Jakub Sikora.

Dodał, że najbardziej dotąd rozchwytywany wzór kolekcji – z „lokalnym i legendarnym babokiem” – jest teraz dostępny w wariancie dwustronnym.

Babok to akurat słowo dość w Polsce znane, choć nie do końca rozumiane. Wypromowała je Formacja Nieżywych Schabuff: „Posłuchaj i zaśnij!/ Posłuchaj i śpij!/ Bo nie ma baboków./ Jestem ja i ty” – śpiewał lider zespołu, częstochowianin Olek Klepacz w znanym hicie z 1991 r.

– O babokach śpiewali mu w dzieciństwie do snu dziadkowie. Baboki to de facto po częstochowsku kozy z nosa. Gdy tak odpowiedziałem w „Trójce” Markowi Niedźwieckiemu, pytany o znaczenie tego słowa, nastąpiła konsternacja. Piosenka jest o straszydłach, które zamieniają się pod powiekami w dobre duszki. Bo nie ma złych duchów, są one wytworem naszej wyobraźni. „Jestem ja i ty” – śpiewam w kołysance. I taki konsensus wypracowaliśmy podczas tamtej radiowej audycji – powiedział PAP Olek Klepacz. (PAP)

th/ joz/