Projekt łączy działania z zakresu ochrony dziedzictwa przemysłowego z inicjatywami kulturalnymi. Jak podkreśliła zastępczyni prezydenta Rudy Śląskiej Anna Krzysteczko, ma on nie tylko przyciągnąć uwagę do inwestycji, ale także poszerzyć sposób opowiadania o historii regionu.

Kolekcja powstaje w pracowni projektantki w Chorzowie i – jak podkreśliła sama Decowska – stanowi odejście od jej dotychczasowych inspiracji folklorem. Tym razem punktem wyjścia stała się materia przemysłowa: ciężka, surowa i trudna w opracowaniu.

– To zupełnie inne doświadczenie projektowe. Wymagało zmierzenia się z formą, która jest twarda, szorstka i nieoczywista – mówiła artystka podczas konferencji prasowej. Bezpośrednią inspiracją była wizyta na terenie Wielkiego Pieca Huty „Pokój” – uznawanego za jeden z najważniejszych zachowanych obiektów hutniczych na Górnym Śląsku - obejmująca zarówno jego podziemia, jak i najwyższe partie konstrukcji. Projektantka analizowała również materiały dokumentacyjne i archiwalne dotyczące funkcjonowania huty.

Efektem jest kolekcja obejmująca suknie, kurtki, spodnie oraz rozbudowane dodatki – m.in. nakrycia głowy, rękawice i elementy stylizowane na detale techniczne. Część projektów powstaje z materiałów z recyklingu, co stanowi odniesienie do procesu technologicznego wielkiego pieca.

– To analogia do wsadu, który trafia do pieca – tłumaczyła.

Charakterystyczną cechą kolekcji jest stosunkowo dosłowne wykorzystanie motywów industrialnych. W projektach pojawiają się formy inspirowane konstrukcją pieca, instalacjami technicznymi oraz wyposażeniem huty. Jednym z przykładów jest gorset nawiązujący do zwoju metalowego kabla, którego wykonanie zajęło dwa tygodnie ręcznej pracy. W kolekcji znajdą się także elementy inspirowane włazami czy fragmentami konstrukcyjnymi, których faktura została odwzorowana przy użyciu oryginalnych detali.

Kolorystyka ubrań odwołuje się do przemysłowego krajobrazu – dominują czernie, brązy i odcienie rdzy, uzupełnione o pomarańcze oraz zielenie kojarzone z produktami ubocznymi procesów hutniczych. Projektantka sięga także po odniesienia do stroju hutniczego, zarówno roboczego, jak i galowego.

– Zależało mi na tym, by oddać hołd ludziom pracy i historii całych rodzin związanych z hutą – podkreśliła projektantka.

Pokaz ma mieć otwarty charakter, a na wybiegu pojawią się nieprofesjonalne modelki. W założeniu organizatorów wydarzenie ma również symbolicznie „dodać kobiecości” industrialnej przestrzeni – podkreślając, że Ruda Śląska „jest kobietą”, a projekt łączy świat huty z kobiecą perspektywą i wrażliwością. Projektantka nie wyklucza jednak udziału mężczyzn, jeśli pozwoli na to etap realizacji kolekcji.

Wydarzenie jest elementem działań promujących rewitalizację Wielkiego Pieca Huty „Pokój”. Inwestycja o wartości ok. 81 mln zł obejmuje zarówno prace konserwatorskie, jak i adaptację obiektu do nowych funkcji publicznych. Większość środków – 66 mln zł – pochodzi z funduszy europejskich, a blisko 10 mln zł z budżetu państwa.

Jak wskazał koordynator projektu Adam Kowalski, celem prac jest zachowanie autentycznego charakteru obiektu. – Nie upiększamy industrialu, tylko staramy się zachować jego naturalną formę i atmosferę – zaznaczył.

Po zakończeniu inwestycji Wielki Piec ma pełnić funkcje edukacyjne, wystawiennicze i turystyczne. Planowana jest m.in. ścieżka zwiedzania prowadząca przez wnętrza obiektu, platforma widokowa, a także przestrzenie wielofunkcyjne i rekreacyjne.

Prace są obecnie na zaawansowanym etapie i przebiegają zgodnie z harmonogramem. Ich zakończenie planowane jest na koniec roku, natomiast udostępnienie obiektu zwiedzającym może nastąpić w kolejnym roku.

Zdaniem Kowalskiego inicjatywy artystyczne, takie jak pokaz mody, wpisują się w szerszy proces reinterpretacji dziedzictwa przemysłowego. – Industrial jest ważnym elementem tożsamości regionu, ale żeby przetrwał, musi być na nowo odczytywany i wykorzystywany w różnych obszarach kultury – ocenił.

Pokaz 9 maja będzie pierwszą publiczną prezentacją kolekcji Decowskiej i jednym z pierwszych wydarzeń towarzyszących nowemu etapowi funkcjonowania Wielkiego Pieca jako przestrzeni otwartej dla mieszkańców i odwiedzających.

Rudzki wielki piec był częścią Huty „Pokój”, założonej w 1840 r. w Nowym Bytomiu. Sam piec uruchomiono w 1968 r., a jego budowa trwała 105 dni. Już po niespełna dwóch dekadach uznano go za przestarzały – po modernizacji w 1987 r. przestawiono go na produkcję żelazomanganu, którego huta była wówczas jedynym producentem w kraju.

Kolejne prace modernizacyjne prowadzono w latach 90., a produkcję wznowiono jeszcze na krótko w 2004 r. Ostatecznie piec wygaszono w 2005 r. z powodu awaryjności i wpływu na środowisko. W 2012 r. został wpisany do rejestru zabytków, a od 2018 r. jego właścicielem jest miasto.(PAP)

jms/ aszw/