Naukowcy z Uniwersytetu w Bergen (Norwegia) przyjrzeli się działaniu coraz bardziej popularnych aplikacji do monitorowania snu. Najczęściej mierzą one czas potrzebny na zaśnięcie, długość snu oraz to, na ile sen jest regenerujący. Badacze argumentują, że niewiele wiadomo jeszcze na temat tego, jak dokładne są prowadzone pomiary oraz jak reagują na nie różne grupy ludzi. Na przykład nie wiadomo jeszcze, w jaki sposób informacje zwrotne z aplikacji mogą wpływać na osoby w różnym wieku.

Ponadto niektórzy naukowcy sugerują, że nadmierne monitorowanie snu może prowadzić do ortosomnii - czyli stanu, w którym zbyt silne skupienie na danych dotyczących snu paradoksalnie pogarsza jego jakość.

Jak twierdzą badacze z Bergen, programy takie niektórym osobom pomagają, ale niektórzy odczuwają negatywne skutki.

Przeprowadzili oni ankietę wśród ponad tysiąca dorosłych mieszkańców Norwegii. Pytali uczestników o korzystanie z aplikacji monitorujących sen, ich aktualny stan zdrowia związany ze snem oraz o to, czy doświadczają określonych pozytywnych lub negatywnych skutków korzystania z takich aplikacji.

46 proc. osób zadeklarowało, że korzysta lub korzystało z aplikacji do monitorowania snu. Kobiety oraz uczestnicy poniżej 50. roku życia częściej niż mężczyźni i starsze osoby deklarowali korzystanie z takich aplikacji. Choć mężczyźni i kobiety reagowali na aplikacje w podobny sposób, młodsi użytkownicy zgłaszali silniejsze efekty, niż osoby starsze. Dobra wiadomość jest taka, że pozytywne skutki zgłaszano częściej niż negatywne - 15 proc. respondentów stwierdziło, że aplikacje poprawiły ich sen, natomiast 2,3 proc. osób zgłosiło jego pogorszenie.

Najczęściej wskazywaną korzyścią było lepsze poznanie własnego snu (48 proc. uczestników), z kolei najczęstszym negatywnym skutkiem było większe zamartwianie się snem (17 proc.).

Co ważne, osoby z objawami bezsenności częściej zgłaszały negatywne efekty. Naukowcy tłumaczą, że osoby z bezsennością mogą być bardziej podatne na negatywne informacje zwrotne, które potencjalnie mogą nasilać lęk lub stres związany ze snem. Zatem według badaczy świadomość tych skłonności jest istotna przed rozpoczęciem korzystania z takich aplikacji.

- Szybki rozwój technologii aplikacji do monitorowania snu wymaga, aby społeczność naukowa nadążała za postępem. Stwierdziliśmy, że młodsi dorośli byli bardziej podatni na informacje zwrotne z aplikacji do snu. Zgłaszali więcej odczuwanych korzyści, ale także więcej obaw i stresu - mówi Hakon Lundekvam Berge, pierwszy autor artykułu opublikowanego w „Frontiers in Psychology”. - Stwierdziliśmy również, że osoby z objawami bezsenności były bardziej podatne na negatywne skutki. W tej grupie informacje zwrotne z aplikacji monitorujących sen częściej wywoływały stres i niepokój.

Osobom odczuwającym stres z powodu używania takich aplikacji naukowcy doradzają po pierwsze, aby dowiedziały się więcej o tym, jakie parametry te aplikacje mierzą, i na ile są one dokładne.

- Jeśli to nie uspokoi obaw, warto rozważyć zdejmowanie na noc urządzenia monitorującego sen lub wyłączenie powiadomień. Zachęcamy użytkowników aplikacji do wykorzystywania informacji zwrotnych jako motywacji do wprowadzania korzystnych nawyków związanych ze snem. Na przykład warto ograniczyć czas spędzany przed ekranem przed pójściem spać - mówi Lundekvam Berge.

- Zachęcamy także, aby ludzie słuchali swojego ciała i kładli się spać dopiero wtedy, gdy rzeczywiście czują senność. Łóżko i sypialnia powinny kojarzyć się ze snem, a pójście spać zanim organizm jest gotowy do zaśnięcia sprawia, że leżymy w łóżku bez snu, co może jeszcze bardziej nasilać problemy ze snem. Bardziej korzystne jest chodzenie spać wtedy, gdy rzeczywiście pojawia się potrzeba snu - dodaje.

Marek Matacz

mat/ zan/