Polska ma być największym beneficjentem programu SAFE, w ramach którego część państw UE otrzyma pożyczki dofinansowujące zakupu sprzętu wojskowego. Polska będzie mogła skorzystać z 43,7 mld euro z całkowitej kwoty programu wynoszącej 150 mld euro. Przygotowany przez Polskę plan wydania tych środków ma zostać zatwierdzony przez Komisję Europejską do końca stycznia.

Informację o projekcie ustawy o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa opublikowano w poniedziałek na stronach rządowych. Wskazano, że zawarcie umowy pożyczkowej z Komisją Europejską jest planowane na marzec; do tego czasu - podkreślają autorzy projektu - ustawa regulująca wykorzystanie przez Polskę środków musi już wejść w życie.

Celem projektu jest stworzenie „spójnych i jednoznacznych ram prawnych” dla zaciągnięcia przez Polskę pożyczki za pośrednictwem Banku Gospodarstwa Krajowego, zarządzania środkami z pożyczki, finansowania projektów w ramach SAFE, a także terminowej spłaty pożyczek i ustanowienia odpowiednich mechanizmów kontrolnych.

Podstawowym rozwiązaniem, jakie proponuje projekt, jest stworzenie Finansowego Instrumentu Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE (FIZB), zarządzanego przez BGK. Wybór BGK jako instytucji obsługującej FIZB wynika z jego statusu państwowego banku rozwoju, doświadczenia w obsłudze funduszy, instrumentów zwrotnych oraz współpracy z instytucjami Unii Europejskiej” - podkreślają autorzy projektu.

W tej sytuacji pożyczkobiorcą pieniędzy z SAFE będzie BGK, a gwarantem pożyczki - minister finansów. Pożyczone środki trafią do FIZB, a korzystać będą z nich mogli szefowie tych resortów, które złożyły zaakceptowane przez KE projekty wydania środków.

„Projektowana regulacja w sposób jednoznaczny rozdziela środki pochodzące z pożyczki SAFE od innych źródeł finansowania, co ma kluczowe znaczenie dla zachowania zgodności z zasadami kwalifikowalności wydatków określonymi w rozporządzeniu SAFE” - wskazują autorzy projektu.

Jak podkreślono, środki z SAFE mogą być przeznaczone wyłącznie na finansowanie „zadań w zakresie zakwalifikowanym do instrumentu SAFE, w tym tej części, która została zrealizowana przed wejściem w życie projektowanej ustawy, tj. od dnia 29 maja 2025 r., czyli od wejścia w życie rozporządzenia SAFE”. „W tym zakresie ustawa przewiduje zwrot poniesionych kosztów do Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych” - wskazano. Takie rozwiązanie oznacza, że środki z SAFE będą mogły posłużyć do sfinansowania części już zawartych kontraktów np. na nowy sprzęt dla wojska.

„Ustawa precyzyjnie określa przeznaczenie środków FIZB, w tym finansowanie i współfinansowanie zadań, obsługę i spłatę pożyczki SAFE, realizację zobowiązań wynikających z gwarancji Skarbu Państwa oraz zwrot wydatków poniesionych przed wejściem w życie projektowanej ustawy przez Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych na zadania, które zostały zakwalifikowane do instrumentu SAFE” - wskazują autorzy projektu. Jak dodano, unijne rozporządzenie o SAFE że pożyczki zaciągnięte w ramach tego instrumentu można spłacać nawet do 45 lat od momentu ich udzielenia, z uwzględnieniem dziesięcioletniego okresu karencji dla spłaty kapitału.

Według założeń, projekt ma zostać przyjęty przez rząd i skierowany do Sejmu w tym kwartale.(PAP)

mml/ mok/